Milieucel

Jolien Goossens op Hengel Expo 2019.

Het aantal zeebaarzen in de Noordzee is sinds 2010 dramatisch afgenomen en daarom loopt er een grondig onderzoek naar deze vissen, waarvoor biologe Jolien Goossens (Universiteit Gent) de zeebaarzen volgt met behulp van een zender. Ze krijgt daarbij de hulp van vrijwillige sportvissers. Eos Magazine ging mee vissen en maakte daarover een reportage getiteld: “Hengelen om vissenlevens te redden.”

Lees de reportage en bekijk ook het filmpje waarin Jolien een Zeebaars van een zender voorziet. Reportage van EOS Magazine (klik op de blauwe tekst)

Interesse om mee te werken aan het onderzoek? Of heb je een zender gevonden? Neem dan contact op met Jolien Goossens (jolien.goossens@ugent.be) of Jan Ruebens (Jan.Reubens@vliz.be). Er worden momenteel nog ervaren zeebaarsvissers gezocht die regelmatig in Oostende gaan vissen.

Dit project is een samenwerking van de UGent onderzoeksgroep Mariene Biologie, het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en het Instituut voor Landbouw, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).

 

 

Foto © Valentijn Despeghel

Op zaterdag 29 augustus 2020 plantten vrijwilligers van de Stad Ieper en Sportvisserij Vlaanderen meer dan 1.500 moerasplanten op de drooggevallen oeverzones van Dikkebusvijver. De stad Ieper is eigenaar van de vijver en verleende in 2019 opnieuw het hengelrecht aan de vzw Sportvisserij Vlaanderen. Aanvankelijk diende Sportvisserij Vlaanderen aan de stad jaarlijks een som huurgeld te betalen als vergoeding voor het hengelrecht. Dit jaar werd overeengekomen dat de vereniging dit huurgeld zelf diende in te zetten voor de ecologische ontwikkeling van de vijver.

Concreet leidde dit tot het plantproject dat op 29 augustus gerealiseerd werd. “De samenwerking tussen de stad en Sportvisserij Vlaanderen omvat veel meer dan de hengelsport op zich. Ook op ecologisch vlak willen beide partijen meer en beter samenwerken. Schepen van leefmilieu Valentijn Despeghel nam hierin het voortouw, samen met zijn medewerkers Lieven Stubbe (dienst landschap) en Erik Marrecau (milieudienst). Valentijn en Lieven trokken vandaag, samen met enkele stewards van Sportvisserij Vlaanderen vzw, de laarzen aan om mee te werken aan het plantproject”, verduidelijkt Jelle Vandaele van Sportvisserij Vlaanderen.

Langs de oever van Dikkebusvijver werden vier soorten moerasplanten aangeplant, samen goed voor meer dan 1.500 stuks. Er werden vier soorten planten besteld bij de firma Ieperplant uit Zillebeke, namelijk kleine lisdodde, gele lis, riet en mattenbies (inheemse! =een paradepaardje van de firma). Moeras- en oeverplanten zijn enorm belangrijk voor de biodiversiteit in de vijver. Tussen hun wortels, stengels en bladeren gaan zich een pak kleine organismen vestigen die het water zuiveren: bacteriën, watervlooien, slakjes en wormen. Ook insecten en andere dieren, zoals jonge vissen, vinden er een schuilplaats. Bovendien voorkomen waterplanten de oevererosie en onttrekken ze voedingsstoffen aan het water. Daardoor krijgen algen of wieren en ook de blauwwieren, die het water kunnen vergiftigen, minder kansen om zich massaal te ontwikkelen.

De stad Ieper en de provincie West-Vlaanderen lieten in 2018/2019 het slib uit de vijver verwijderen. Vorig jaar werden ook, in samenwerking met Sportvisserij Vlaanderen, schuilkooien geplaatst waar vissen kunnen schuilen tegen de predatie van aalscholvers. Ook werd de instroom van de Kemmelbeek in de vijver grondig aangepakt door de stad Ieper. Door het installeren van een vistrap met breukstenen zullen vissen vanuit de vijver de beek kunnen bereiken en zich verschuilen wanneer aalscholvers hen daarheen opjagen.

Dit jaar loopt er ook een proefproject waarbij de hengelvereniging ‘De Westhoek Roofvissers’ een 10-tal zaterdagen met elektrische bootjes op het water mogen vissen (Wat door de COVID-19 maatregelen jammer genoeg grotendeels ‘in het water viel’). Enkele leden van de Westhoek Roofvissers volgden ook een opleiding tot hengelsteward, om de controle op en rond de vijver te kunnen garanderen. Bovendien bieden ze hulp bij opruimacties en andere werken, zoals ook vandaag bij het aanplanten van meer dan 1.500 plantjes.

Als stadsbestuur zijn we bijzonder tevreden dat hengelaars actief meewerken aan het ecologisch herstel en de netheid van Dikkebusvijver. We hopen dan ook om, dankzij de jaarlijkse investeringen, van Dikkebusvijver terug de parel van weleer te maken”, besluit schepen van leefmilieu Valentijn Despeghel.

Langs deze weg willen wij van Sportvisserij Vlaanderen vzw graag alle helpende handen bedanken voor hun inzet. Graag vermelden we ook nog even Kanoclub ‘De Paddel’ die alle vrijwilligers ’s middags een hapje en een drankje voorschotelde. Bedankt mannen!

 

Zopas werd een tijdelijk visverbod uitgevaardigd in het bekken van de Zwalm via een ministerieel besluit. Het besluit werd uitgevaardigd ter bescherming van de populaties van zeldzame vissoorten in het bekken van de Zwalm omwille van de zeer lage waterpeilen en de hoge temperaturen.

Het besluit is geldig in augustus, maar kan naargelang de omstandigheden dit vereisen, ingetrokken of verlengd worden.

De plaatselijke hengelstewardwerking van de Vereniging Vliegvissen Vlaamse Ardennen (VVVA) zal de inhoud van dit besluit kenbaar maken aan de lokale hengelaars.

Klik hier om het volledige besluit te raadplegen of ga naar de de website van het ANB via de onderstaande link.

Bron: https://www.natuurenbos.be/visserij

 

 

 

 

Kanaal Gent-Oostende

Door een illegale lozing van een stof uit veevoeders ter hoogte van Beernem zijn er de afgelopen dagen naar schatting een goede 3 ton vissen gestorven op het kanaal Gent-Oostende. Nog even afwachten voor we definitieve cijfers hebben, maar het ziet er wel naar uit dat minstens 60- 70% van het visbestand gered zal zijn door alle genomen maatregelen, waarover je hieronder meer leest.

De melding, die Sportvisserij Vlaanderen ontving van een lid over naar lucht happende vissen, werd onmiddellijk doorgegeven aan Alain Dillen (ANB) die op zijn beurt de Vlaamse Waterweg (DVW) en de bijzondere wateronderzoeker (VMM) inlichtte. Alle betrokkenen schoten daarop in actie. Concreet voerde de VMM de nodige metingen uit om te bepalen waar de vuilvracht zich bevond waarop er een 5-tal beluchters van ANB werden ingezet die telkens met de vuilvracht mee verhuisd werden. Ook Air Liquide schoot te hulp om perslucht in te brengen en de plaatselijke brandweer korpsen zetten hun pompen ook in. Zij hielpen bovendien ook om samen met een aannemer (in opdracht van DVW) kadavers te ruimen.

Jammer genoeg werd de lozing te laat opgemerkt waardoor er niet tijdig genoeg kon worden ingegrepen met een pak dode vissen in de regio Brugge tot gevolg. De dader van de illegale lozing werd ondertussen wel gevonden en zal voor de gemaakte kosten en aangebrachte schade mogen opdraven.

ANB bekijkt nu samen met de twee betrokken Provinciale Visserijcommissies naar herstelmaatregelen. Ze mikken daarbij op een combinatie van natuurlijk herstel (migratie, dispersie, en aanleggen van een vispaaiplaats in de komende jaren) en gerichte visuitzetting, d.w.z. beperkt, verspreid in de tijd, en met respect voor de natuurlijke draagkracht, eerst herstel witvis en daarna pas de roofvis.

Dender 

Deze morgen ontvingen we een melding van dode en naar lucht happende vissen op de Dender ter hoogte van Herdersem. Alain Dillen werd opnieuw ingelicht en schakelde (ook opnieuw) al zijn contacten in om het probleem zo snel mogelijk aan te pakken.

Dankzij de aanwijzingen van enkele hengelaars, stewards en de metingen van VMM werd het probleem snel gesitueerd, namelijk stroomopwaarts van het sas van Denderbelle. Daar meet men maar 8% zuurstofverzadiging. Op de initiële locatie van de meldingbedraagt de verzadiging 30-35%. De Bijzondere Wateronderzoeker van VMM heeft meteen een multiparametersonde geplaatst die automatisch om het kwartier metingen verricht.

Het debiet van de Dender ligt momenteel 9x hoger dan vorige week, wat beluchten niet zo evident maakt en het inzetten van sluizen en stuwen om water gericht te lossen, te verdunnen, en te spoelen waarschijnlijk een betere optie maakt.

Kanaal Ieper-Ijzer

Ook hier blijken er vandaag problemen te zijn. In de Zwaanhofbeek is een verontreiniging gesignaleerd. Het water heeft een opvallend felgrijze kleur. Dit is intussen in het middenpand terecht gekomen en bevindt zich momenteel stroomafwaarts van het sas en blijft blijkbaar lang hangen (laag debiet). Zuurstofwaarden zitten, verrassend genoeg, overal vrij goed (40-50%). Er is al beluchting aanwezig op het kanaal, dankzij de stad Ieper, en die beluchting blijft voor de zekerheid aangehouden. Voorlopig geen naar lucht happende noch dode vissen te zien.

Zoals we vorige week meldden, heeft de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) op de webpagina www.blauwalgen.be een aantal aanpassingen en updates opgenomen conform de afspraken gemaakt met de Werkgroep Blauwalgen.

Voor hengelaars van belang: Bij een bloei van blauwalgen is het advies vanuit de werkgroep niet om een verbod in te stellen voor hengelen, maar om te ontraden. Er is voor deze beslissing gekeken naar het risico dat de activiteit oplevert en dat is bij hengelen zeer laag. D.w.z. dat hengelen nog kan mits de hengelaars zelf hun gezond verstand gebruiken en een aantal voor de hand liggende zaken doen zoals contact met de drijflaag vermijden.

De grote waterbeheerders (DVW, VMM, Provincies) en ANB zullen op de wateren die zij beheren dus niet zelf een verbod instellen om te hengelen bij een bloei van blauwalgen. Het kan wel nog gebeuren dat een burgemeester zelf beslist om op zijn grondgebied een verbod in te stellen, maar dat wordt dus vanuit de Vlaamse Overheid alvast niét aangeraden.

Om al onze hengelende leden te helpen, maakte Sportvisserij Vlaanderen het document “Veilig hengelen bij blauwalgen” op: 

Download het document “Veilig hengelen bij blauwalgen” Hier (klik op de blauwe tekst)

Meer weten over cyanobacteriën?  Download onze Milieucel Gids 2018, Cyanobacteriën.

 

 

 

 

Zopas meldde Alain Dillen (Agentschap voor Natuur en Bos – ANB) ons dat de website van de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) werd aangepast, meer specifiek bij de maatregelen voor recreatie werd een aanpassing doorgevoerd.

Onderaan deze pagina van de website van VMM: Blauwalgen melden zie je de link Maatregelen recreatie. Daarna kom je terecht bij een beslissingsboom (zie ook onderaan dit bericht). Aan de rechterkant staat ‘Hengelen’ met als aanbeveling ‘Ontraden’.

Voorheen werd een verbod aanbevolen voor hengelen. Dit werd nu bijgesteld naar ‘Ontraden’. Dit wil zeggen, wanneer hengelaars zich aan de aanbevelingen houden en de drijfzone vermijden, dat men mag blijven vissen.

Opgelet: Gemeentes kunnen op hun grondgebied wel nog steeds een totaal recreatieverbod uitvaardigen. Laat ons hopen dat ze echter de aanbevelingen van de VMM en ANB opvolgen.

Het zeebaarsseizoen is terug volop aan de gang! Dit jaar loopt het onderzoek verder om de bewegingen van deze toppredator te bestuderen aan de hand van elektronische zenders. Dit unieke onderzoek bekijkt hoe zeebaarzen de Belgische wateren gebruiken in de zomer en waar ze naartoe gaan in de winter. Ondertussen zijn er meer dan 70 zeebaarzen van een zender voorzien in Zeebrugge, Oostende, de Westerschelde en aan enkele wrakken. De studie steunt sterk op de medewerking van vissers. Zo worden de zeebaarzen gevangen  door hengelaars en roept men op om gevonden zenders terug te bezorgen

Een gemerkte zeebaars gevangen?

De zeebaarzen die van een zender zijn voorzien kan je herkennen aan een extern merk: dit zijn twee kleurige schijfjes (“Peterson disc”) aangebracht voor de staartvin. Als de tekst “REWARD: TAG INSIDE” op het externe merkje vermeld staat, heeft deze vis een felrode, elektronische zender in de buikholte. Zo niet, maakt deze vis deel uit van een zogenaamd merk-hervangst studie, waarbij er grote hoeveelheden zeebaars gemerkt worden om over de jaren heen de locaties van hervangst in kaart te brengen.

Voor het bezorgen van een elektronische zender krijg je 25 euro of een T-shirt! Ook voor het melden van een gemerkte zeebaars zonder elektronische zender word je beloond. De wetenschappers vragen om de volgende gegevens door te geven: het merknummer, de locatie en de datum van de vangst, alsook de lengte en (indien mogelijk) het gewicht. Als je bereid bent om de vis af te staan, word je vergoed aan de marktprijs.

Zeebaarsvissers gezocht!

Interesse om mee te werken aan het onderzoek? Neem dan contact op met Jolien Goossens (jolien.goossens@ugent.be). Er worden nog vissers gezocht met ervaring in het zeebaarsvissen in Oostende en in de Westerschelde.

Dit project is een samenwerking van de UGent onderzoeksgroep Mariene Biologie, het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) en het Instituut voor Landbouw, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).

 

Update: Zondag 26 april 2020 om 23u30 door Alain Dillen, Agentschap voor Natuur en Bos (ANB):

“Op dit moment is de vuilvracht volop Zwijnaarde (Tijarm Merelbeke + zwaaikom Zwijnaarde) aan het passeren, en… het zuurstofgehalte zakt weliswaar maar blijft ruim boven de kritische grens en zit zelfs uren later nog altijd op 60%.  Zowel de chemische als de biologische zuurstofvraag van de vuilvracht zijn enorm afgenomen door het voortdurende ‘bombardement’ met zuurstof en door de inschakeling van RWZI Oudenaarde waar Aquafin rechtstreeks Scheldewater heeft gezuiverd.

We hadden allerlei maatregelen voorzien voor de Ringvaart, inclusief beluchting op Leie en Toeristische Leie, maar die zijn niet meer nodig. De vuilvracht krijgt nog een laatste zuurstofboost vlak voor ze in de Ringvaart terecht komt, en de verwachting is dat ze amper een merkbare impact op de waterkwaliteit van de Ringvaart gaat hebben.

De maatregelen voor afsluiten Munkschelde (Merelbeke) en afsluiten Gentse binnenwateren bij passage vuilvracht blijven wel gehanteerd – de vervuiling bevat ook nutriënten als fosfaat en zou in de binnenstad voor forse toename blauwalgbloeien kunnen zorgen als ze daar in terecht komt. In Ringvaart en kanaal Gent-Terneuzen is er voldoende afvoer en verdunning waardoor dat risico zeer klein is.

Ik denk dat we er zijn, en dat we de Boven-Schelde van het allerergste scenario hebben gevrijwaard. Er is wel vis verloren gegaan, zeker in het Spierekanaal, maar al bij al zijn de verliezen minimaal en al zeker als je vergelijkt met wat in Frankrijk of Wallonië is gebeurd.

Komende dagen wordt er nog hier en daar belucht in de Boven-Schelde, vooral in de jachthavens, maar de beluchting wordt gradueel afgebouwd. Als je beluchters op het water ziet die niet meer aan staan, niet erg dus.

In het West-Vlaamse deel van de Boven-Schelde wel wat verlies dus (vooral op het Spierekanaal) maar niet onoverkomelijk. Het paaiseizoen is gered en ik vermoed dat tegen dit najaar het visbestand weer overal op peil zit.

Het was een huzarenstukje, we hebben eigenlijk het water in sneltempo gezuiverd in de rivier zelf (en een stuk in de RWZI Oudenaarde), en met succes visbestanden gered uit een situatie die, dat kan ik nu wel eerlijk zeggen, zaterdagochtend toen de metingen van onze Waalse collega’s aan de Franse grens binnenkwamen, behoorlijk hopeloos leek.

Dank aan alle stewards, dank aan alle PVC-leden die regelmatig op het terrein allerlei zaken voor mij opvolgden, en vooral dank aan De Vlaamse Waterweg, VMM, Aquafin, brandweer en civiele bescherming, en aan mijn collega’s Xavier, Bjorn en Jean-Pierre die allerlei logistieke steun aanleverden en ervoor zorgden dat de Scheldemeanders gevrijwaard bleven. Ook dank aan het PCM, dat een aantal geplande visonderzoeken heeft uitgevoerd met extra inzet van eigen mensen terwijl ik normaal mee zou zijn gegaan. Zo kon ik me vol hierop concentreren.”

 

Raadpleeg hieronder het laatste persbericht van 23/04 over de vervuiling van de Boven-Schelde:

PERSBERICHT-extra-maatregelen-tegen-vervuiling-schelde

(klik op de blauwe tekst om het persbericht te openen)

Naast heel wat hoopvolle signalen door de knappe en ongezien samenwerking tussen verschillende agentschappen en diensten lijkt een ware natuurramp op het nippertje vermeden. Het gevaar is echter nog lang niet geweken en we houden er best rekening mee dat er straks dode vissen uit Frankrijk en Wallonië in Vlaanderen te zien gaan zijn. Dat fenomeen zal enkele weken aan blijven houden. We hebben ons daarop ook voorzien in overleg met de hulpdiensten aldus Alain Dillen (ANB).

Op dit moment ziet het er naar uit dat we de sterfte in Vlaanderen beperkt gaan kunnen houden. Hout vasthouden natuurlijk… Als het ons lukt, dan schat men in dat we 1 tot max 3 jaar nodig hebben voor volledig herstel. Voor Frankrijk en Wallonië schat men dat op dit moment op 10-15 jaar in… Tenzij ze zwaar gaan inzetten op vismigratie.

We blijven het verder voor U op de voet volgen,

Groeten,

De redactie

Op donderdag 9 april 2020 gebeurde er een accidentele lozing in de Boven-Schelde op Frans grondgebied ongeveer 50km van de Belgische grens. Een dijk van een bassin met sap van suikerbieten is doorgebroken en een massa water met suikerbietensap in is dus in de Boven-Schelde terecht gekomen. In Frankrijk heeft dat al tot vissterfte geleid.

Dhr. Alain Dillen van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) lichtte vorige week donderdag (toen het nieuws hem per toeval bereikte) onmiddellijk het Meldpunt Milieu-incidenten van de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) en de waterbeheerder De Vlaamse Waterweg (DVW) in. Tegelijk bood hij DVW enkele beluchters aan die DVW in de jachthavens (Kerkhove en Oudenaarde) zal plaatsen omdat vorige lozingen (2012) duidelijk werd dat de vissen in die havens vluchten om aan de verontreiniging  te (proberen) ontsnappen.

De VMM zette daarop een tijdelijk meetstation (dat om de 15 minuten de waterkwaliteit meet) aan de grens met Wallonië in werking om zo een snelle waarschuwing te bekomen als de lozing daar zou passeren.

Maandag werden er in Wallonië al een pak dode vissen waargenomen die duidelijk stierven aan een acuut zuurstoftekort. ANB lichtte ook de stad Gent in, zodat ze daar de sluizen tijdig kunnen sluiten om te voorkomen dat de verontreiniging (langdurig) in de stad zou blijven hangen.

Vanmorgen haalt DVW voor de zekerheid nog twee extra beluchters op. Men verwacht namelijk ter hoogte van het sluis-stuw complex in Kerkhove accumulatie van vissen die vanuit Wallonië stroomafwaarts proberen wegvluchten voor de verontreiniging en aan het sluis-stuwcomplex vast komen te zitten. Een aantal uren of dagen later, afhankelijk van verplaatsingssnelheid en omvang van de verontreiniging, verwacht men hetzelfde scenario aan het sluis-stuw complex van Oudenaarde.

Ook VMM, de waterbeheerder van de stroomafwaartse trajecten van de Zwalm en de Maarkebeek, twee zijrivieren van de Boven-Schelde, bereidt zich voor door beluchters klaar te houden. Het zou immers kunnen dat er massaal veel vissen de verontreiniging proberen ontvluchten door deze zijrivieren op te zwemmen waardoor ondanks dat de verontreiniging deze rivieren niet kan binnenkomen (tegen het debiet in gaat dat niet) er lokaal toch zuurstoftekorten kunnen optreden door tijdelijke overconcentratie aan vissen.

De komende dagen zullen kritisch zijn. De waterbeheerders en het meldpunt Milieu-incidenten, evenals onze Waalse collega’s, hebben zich bijzonder performant voorbereid op wat komen gaat. Alles hangt nu af van de omvang en de concentratie van de verontreiniging. Op het hoogtepunt van de verontreiniging later deze week zullen er in totaal maar liefst zes beluchters non-stop staan draaien.

Noot aan de hengelaars: Die beluchters zijn zeer recent nog aangekocht via het Visserijfonds, dus met de opbrengsten van jullie visverloven, specifiek met het doel om bij dergelijke calamiteiten ingezet te worden om vissterfte zoveel mogelijk te vermijden. Alle Provinciale Visserijcommissies (5) hebben er een groepsaankoop van gemaakt om zo een gunstige prijs te bekomen.

Sociale media

0VolgersLiken!
0VolgersVolgen!
0VolgersVolgen!
0SubscribersSubscribe