Verslag visredding Kanaal van Stekene door het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek in...

Verslag visredding Kanaal van Stekene door het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek in opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos.

Foto 1 – Overzicht van het afgeviste pand met weergave van de afgeviste trajecten en de plaatsing van de schietfuiken (blauwe bol, FK1 en FK2).

Op 28 februari en 1 maart 2019 vond er een visredding plaats in een pand in het kanaal van Stekene ter hoogte van de Tragelstraat/Kaaistraat te Stekene (foto 1). De aanleiding voor deze visredding waren de lage waterstanden als gevolg van de droogte, in combinatie met de warme temperaturen en de bij gevolg verlaagde zuurstofconcentraties die vorig jaar werden waargenomen. Daarnaast is er ook een dikke sliblaag aanwezig in het pand welke nefast is voor het visbestand. Hierdoor werd er vorig jaar reeds vissterfte vastgesteld in dit pand. De vrees bestond dat er ook dit jaar opnieuw sterfte zou optreden gezien de langdurige droogte en de kans op opnieuw een warme zomer. De visredding was een preventieve maatregel die er kwam op voorstel van het Agentschap voor Natuur en Bos (Alain Dillen) in samenspraak met de provinciale visserijfonds en de gemeente Stekene.

Dag 1 werd een deel van het pand afgescheiden met een keernet en werd er elektrisch afgevist vanuit een boot tussen het visknelpunt stroomopwaarts (thv Brugstraat) en het gespannen keernet (ter hoogte van de versmalling in het pand, traject 1). Vervolgens werd het vervolg van het pand elektrisch afgevist tot aan het pompstation. Er werden eveneens 2 grote schietfuiken geplaatst die de volgende dag opnieuw opgehaald werden (FK1 en FK2). Op dag 1 werd er ongeveer 350 kg vis gevangen met elektrisch vissen (ongeveer 275 kg bij eerste vangst, 75 kg bij tweede vangst), waarbij zoals vermeld de waterloop eerst met grote keernetten werd afgezet om zo efficiënt mogelijk te kunnen vissen. De hoofdmoot aan gevangen vissen was karper en giebel. Daarnaast, in afnemend aandeel op het totale visbestand ook blankvoorn, brasem, kolblei en rietvoorn. Ook twee zeelten, 1 snoekje, 1 baars, 1 vetje en 1 driedoornige stekelbaars. In totaal dus 11 soorten aangetroffen. De vissen werden stroomafwaarts (van het pompgemaal) overgezet waarbij we de hulp kregen van de lokale hengelaars.

Op dag 2 werd er opnieuw elektrisch gevist vanuit een boot en werden de schietfuiken opgehaald. In de schietfuiken zat heel weinig vis, ondanks er door een lokale hengelaar op vrijwillige basis lokaas werd bij gegooid om vis zo efficiënt mogelijk te lokken naar de fuiken. Er werd ongeveer een 50kg vis gevangen (schietfuiken + elektrisch) waaronder karper, blankvoorn en ook paling. De vangsten waren beduidend lager dan de eerste dag wat aangeeft dat er vrij efficiënt werd afgevist.

In totaal werd er ongeveer 400kg vis gevangen en overgezet. De afnemende vangsten (resp. 275 kg, 75 kg en 50 kg) indiceren vermoedelijk totaal visbestand van om en bij de 500kg voor dit pand. Dit geeft opnieuw aan dat er vrij efficiënt gevist werd, met 80% van het totaal geschatte visbestand dat werd overgeplaatst naar een beter geschikt pand in hetzelfde kanaal.

Foto 2 – Afgeviste pand in het kanaal van Stekene met weergave van de visueel vastgestelde lozingspunten.

Er zijn bij de afvissingen veel lokale hengelaars komen kijken en helpen, de appreciatie voor het initiatief was groot, ook bij de gemeente Stekene. Tijdens de afvissing werden er nog enkele belangrijke vaststellingen gedaan.

  • Er komt nog huishoudelijk afvalwater in het kanaal terecht, dit zorgt mede voor een slechte waterkwaliteit en het is belangrijk dat deze locaties gesaneerd worden. Vermoedelijke aansluiting aan de riolering moet mogelijk zijn gezien er riolering in de straat aanwezig is. Visueel vastgestelde lozingspunten werden aangeduid met een rode bol op foto 2. Een nader onderzoek is noodzakelijk om de resterende lozingspunten in kaart te brengen.
  • Er is een vismigratieknelpunt thv de Brugstraat waardoor vissen niet vrij kunnen migreren en als het ware gevangen zitten tussen de Brugstraat en het pompstation. Het wegwerken van het vismigratieknelpunt kan een meerwaarde betekenen voor het visbestand. Hierdoor kan in tijden van lage zuurstofconcentratie de vis ook meer stroomopwaarts vluchten.
  • Er werd een dikke sliblaag aangetroffen in het pand, dit was vooral duidelijk bij het ophalen van de schietfuiken. Gehele of gedeeltelijke ruiming van het slib is aanbevolen.

Bovenstaande vaststellingen geven extra stress aan het visbestand en vragen om een structurele oplossing. Door reeds een 400kg vis weg te vangen uit het pand worden er dit jaar minder problemen verwacht bij droogte/warme condities. Wanneer de condities terug gunstiger worden, is een herstelbepoting te overwegen. We stellen in dat geval voor om te bepoten met 30 kg spiegelkarper, 25 kg rietvoorn en 25 kg brasem. Het jaar erna kan dan nog eens 15 kg spiegelkarper en 10 kg snoekbaars uitgezet worden. Roofvis was in slechts zéér lage aantallen aanwezig in het betreffende pand en het biotoop leent zich voornamelijk voor snoekbaars, in veel mindere mate voor snoek.